(1921) Na muerte de D. Angel Cifuentes
LA NUICHE DEL 30 DE XINERO DE 1921
¡ Anxelín ! ¿ Quién, demontres,
Te chantó na mollera
El dexar la Corrada
Con so xentíu y plazuela,
Y dir en busca picos
De rozu y espinera ?
¡ Aquí sí que gociabes
Con tanta cosadiella
De Barbarina-Nica,
Les Lines, la Rebeca
EI gallu Bonifacia
Y Constantín Reguera !
Pal barcu de San Telmo
Iguabes una vela;
¡ Cuántu emperifollabes
La Virxen las Marea!
¡ Aquello, sí, era gozu !
Amanecía la fiesta
Apellidar el barriu
Con una esquila llueza;
Ena misa cantada
Xeringar la incensera;
Y repartir les motes
Después á la reciella.
¡ Tamién diba, permaxu,
Portando, ya, la trienza
Del estandarte 'l Gremiu
Por toa la carrera!
<< ¡ Redentor de Cautivos ! >>,
Subiendo pela Cuesta
Del Cholo, ¿ quién sin llárimes
Pudo amirar to pena ?
Ataes con escota
Les manes, ¡ ye vileza !;
Pero tan bien ansina
Va buscate sin llercia.
Dempués la santa Virxen,
Añada con fachenda ;
El pañolín llevaba
Que ensuga so tristeza....
¡ Que baile, qua folixa,
Y cuánta engarradiella !
Castañes primerices
Llenaben faltriqueras,
Rosquilles y almendraos,
Á pañuelaos, cualquiera
Llevábalos pa casa;
Más hoy ¿ quién lo dixera ?
De amargos y tablilles
Perdióse ya cencia;
¡ El tino la Bartola
Llevósenos con ella !
¡ La rifa los roscones !
EL diañu na mollera
Tenía 'l Chisón metíu
Dinciéndoi la ocurrencia,
Pa que puxasen cuartos
Al Doblón de la ufierta;
Pero estes coses, fíu,
¿ Quién llagrima por ellas ?
Dentós acá metío
Entrambos pela Ilesia
Abondo responsiamos
Pela villina muerta.
Pero a ti el mesmu diañu,
( ¿ Quién utru ?), na sesera
Metióte allá en Tacones
Fete cura d' aldea;
Y el condergáu del trasgu
( ¡ Xesús, malditu sea !),
Soplói enes oreyes
Al ñuberu, na sierra
De San Pablo, que tabes
Per Ambás ena fiesta,
Y aquisti enfurruñau
Porque una vez n' andecha
Echástei l' exconxuru
Pruyói cobrá la deuda;
Y empruno 'l monte Areo
Esculachóse y suelta
Diói á una ñubiquina
Del sacu qu' acarreta,
Que esnalando per aire
Fíxose grande y ñiegra.
Tú dibes enfilau
Mansiquín pela senda,
Apenes tapecío
En sin curate della;
Más díbase agrandando
Y dende acá semeya
La mar con sos cachones
De inguiriñada cresta,
Qu' el ánimu atristayen
Del que los ve á la vera;
Dempués los batallones
Que ruxen ena guerra,
Fuxendo y revoltiando
Con más miles de güeltas
Que rueda de molino
Cuando 'l rabión trai priesa.
Mentantu, ri que ri
El ñeberu, na sierra,
Inflando los papucos
Enguruyaos de vieya,
Asopla y un vientacu
Con pingorotes Ilega.
Aprietes tú pa casa
Y el ventarrón arrecia,
Dacá pallá roncando
Lo mesmo que ñuviellas
Que asienten yos escalda
El fierru la pelleya.
Les ñubes argayando
En xaraciaos revientan;
Y el paxarracu ñiegru,
Que nun pinu s' atecha,
Cudiaba 'l condergau
Qu' armasti tú tal griesca,
Y dando les esnales
Enriba tí voltiea
Glayando y mas glayando
Comun' ánima en pena.
De súpitu el relampiu
Alluma toa la cuesta
Y espáñase en troníos
Qu' amorien la cabeza,
Y quítente 'l sentíu
De collumbrar la senda.
Saltasti aqui una sebe
Por mor de dar con ella,
Y allá nunos bardiales
Esbaries; á la güelta
Trafúlquente cotolles;
Topaste cola mesma,
Y cien veces el filu
Pierdis de la madexa;
Mentanto 'l agua y fríu
Rellumos; ventolera,
Al alma acongoxada
Engúrrienla de llercia
Hasta qu' al fin metíu
Allá nuna caleya:
<< ¡ La Soledá me ampare
Que sólu toi con ella !,
Apellidasti, probe,
Tendidu na follera,
Y el alma aforfugada
Ansí dexó la tierra.
¡ Qué sólu allí tuvisti
Metíu en tanta pena !
Pero aquella Santina
Del barriu non te dexa
Y per so manu enfiles
A séntate al pie della.